أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

77

قانون ( فارسى )

سگ متنفر باشد كه از خيال كردنش مىترسد . مىخواهد در خاك بغلتد . گاهى ممكن است بدون سبب آب پشت را بيرون دهد كه در نتيجه به‌طور حتم به تشنج و كزاز مبتلا مىشود ، عرق سرد مىكند و مىميرد . و اتفاق افتد كه قبل از اين حالات نهايى از تشنگى جان بسپارد . ممكن است آب بخواهد و همين‌كه پيشش آوردند داد بزند و بترسد و نخورد . گاهى رخ مىدهد كه جرعه‌اى آب بخورد و در گلويش بماند و خفه شود . گاهى پارس مىكند كه صداى واق‌واقش دورگه است . در بعضى حالات صدا به كلى از بين مىرود و يكباره خاموش است و نمىتواند كسى را بخواند . - بعضى از اين بيماران گاهى چيزهاى عجيب گوشتين در ادرارشان ديده مىشود كه شبيه به جانوران ريزند و به سگهاى بسيار كوچك شباهت دارند . اما اكثرا ادرارشان كم‌مايه و آب‌مانند است . و گاهى رخ مىدهد كه ادرارشان سياه رنگ است . گاهى بول گزيدهء سگ هار بند مىآيد و بيمار به هيچ وجه نمىتواند بشاشد . و شكم اكثرا قبض است . تعجب در اينجا است كه بيمار هميشه آرزو دارد انسان ديگر را گاز بگيرد . اگر در حالت هيجانى انسانى را گاز بگيرد ، همان انسان نيز هار مىشود . پس‌ماندهء آبش ، پس‌ماندهء غذايش را هركس بخورد هار مىشود . از وقتى كه بيمار از آب مىترسد ديگر اميدى به شفايش نمىماند . بويژه اگر به آينه نگاه كند و خود را نشناسد يا فكر كند كه سگ را در آينه مىبيند ، ديگر كارزار است و مرگ سايه افكنده است . طبيبان پيشينه روايت كرده‌اند كه در عمرشان دو كس را ديده‌اند كه بعد از ترسيدن از آب زنده مانده‌اند و شفا يافته‌اند . تا شروع به ترسيدن از آب نكرده است ممكن است معالجه شود . از روزى كه سگ هار كسى را مىگزد ، ممكن است گزيده در يك هفته بميرد . و ممكن است تا شش ماه دوام يابد ؛ اما حد متوسط براى مرگ سگ هار گزيده چهل روز است . برخى از اطباء فرموده‌اند : ممكن است سگ هار گزيده بعد از هفت سال هار شود ؛ كه كسى بر اين فرمايش صحه نگذاشته است . طبيبى - كه گمانم روفس باشد - مىفرمايد : « سبب ترس از آب و آرزوى در خاك غلتيدن آن است كه سوء مزاج خشك در او ريشه دوانيده و محكم شده است و ضد مزاج خود را دوست ندارد . در نتيجه با خشكى سروكار دارد . » كه من اين نظريه را نمىپسندم . آرزو كردن سازگار با مزاج روىآور بيگانه از طبيعت اصلا وجود ندارد . كسى كه از گزش سگ هار فورا خون زياد از زخمش آيد ، حالتش بهتر از آن است كه خون نيايد يا كم آيد . اگر داروهاى پادزهرى را بخورد و خون بشاشد ، به حالت ترسيدن از آب نمىرسد و اميد بهبودى هست .